Lewicowość i prawicowość. Analiza dynamiki idei w polityce, gospodarce i kulturze
Group publication title: Subject and Keywords:prawica ; lewica ; polityka ; kultura ; społeczeństwo ; ekonomika ; left-right ; politics ; culture ; society ; economics
Abstract_pl:Podział sceny politycznej na "lewicę" i "prawicę" odgrywa istotną rolę, lecz pozostaje niejednoznaczny i stale ewoluuje. Niniejszy artykuł przedstawia historyczno-geograficzną analizę tych pojęć, ukazując ich genezę od czasów rewolucji francuskiej, poprzez dziewiętnasto- i dwudziestowieczne spory o naturę władzy politycznej oraz modele gospodarcze, aż po współczesne konflikty kulturowe. Szczególną uwagę poświęcono zmieniającym się kryteriom określającym przynależność do lewej lub prawej strony, podkreślając ich zależność od kontekstu historycznego oraz przemian społeczno-ekonomicznych. ; Liczne przykłady pokazują, jak płynny i zależny od okoliczności pozostaje ten podział - ruchy i partie polityczne często zmieniały swoją klasyfikację na przestrzeni czasu. W zakończeniu artykuł proponuje ogólną zasadę pozwalającą precyzyjniej interpretować konflikty na przestrzeni różnych okresów historycznych, ujawniając niezmienny mechanizm kształtujący debaty polityczne oraz społeczne postawy w kontekście omawianego podziału.
Abstract:The distinction between political "left" and "right" remains crucial yet ambiguous and ever-changing. This article provides a historical and geographical analysis of these concepts, tracing their origins from the French Revolution through nineteenth- and twentieth-century debates on political authority and economic models, up to today`s cultural conflicts. Special attention is given to the evolving criteria defining left-wing and right-wing positions, highlighting their dependence on historical context and socio-economic transformations. ; Numerous examples illustrate how dynamic and context-sensitive this division remains, as movements and parties have often shifted between categories over time. Finally, the article proposes a general principle for clearly interpreting conflicts across historical periods, revealing a constant underlying mechanism that shapes political debates and social attitudes within the context of the left-right division.
Publisher:Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego
Date: Resource Type: Format: DOI: Pages: Language: Rights: