Lubuszanie dziewiętnastowieczni
Podtytuł:Obraz społeczeństwa i gospodarki na obszarze dzisiejszego województwa lubuskiego
Temat i słowa kluczowe:przemiany gospodarcze ; przemiany ludnościowe ; województwo lubuskie ; 19 w. ; population changes ; economic changes ; Lubusz Voivodeship ; 19th century
Streszczenie:Na terenie dzisiejszego województwa lubuskiego w XIX stuleciu dokonywało się wiele zmian społeczno-ekonomicznych. Najwyraźniej dostrzegalne zjawiska to szybki rozwój przemysłowy większych miast i kilkudziesięciu wiosek oraz wzrost liczby ludności. Podkreślić przy tym należy, że wiele miasteczek i wsi rozwijało się w umiarkowanym tempie, a stan liczbowy mieszkańców się pomniejszał. W skali całego województwa był to więc rozwój wybiórczy. ; Podstawy ekonomiczne tworzyła gospodarka rolna i leśna oraz przemysł włókienniczy, a także - w mniejszym stopniu - spożywczy, drzewny, wydobywczy, hutniczy i maszynowy. Badany teren zamieszkiwała przede wszystkim ludność niemiecka i ewangelicka. Ludność łużycka, polska i czeska stanowiły kilka procent ogółu społeczeństwa. Większe skupiska ludności katolickiej występowały na obszarze dolnośląskim (Zielona Góra, Nowa Sól, Żagań) i wielkopolskim (Babimost, Międzyrzecz, Wschowa). ; Podkreślić należy, że na przełomie XIX i XX wieku doszło do znacznego odpływu ludności niemiecko-ewangelickiej oraz napływu ludności katolickiej, w większości narodowości polskiej. Zmiany w proporcjach tych dwóch grup społecznych dostrzegalne są we wszystkich powiatach, a w niektórych osiągają wartości procentowe sięgające nawet ponad 10 punktów procentowych. Warto zaznaczyć, że ogólna liczba ludności przed wybuchem pierwszej wojny światowej na badanym terenie była niewiele mniejsza niż obecnie. Można również zauważyć, że pomimo znacznie niższego poziomu technologicznego na początku XX stulecia, obszar ten był bardziej uprzemysłowiony, także na terenach wiejskich, a komunikacja kolejowa była bardziej rozbudowana.
Abstract:The 19th century saw numerous socio-economic changes in the present-day Lubusz Voivodeship. The most noticeable phenomena were the rapid industrial development of larger cities and dozens of villages, as well as population growth. It should be emphasized that many towns and villages developed at a moderate pace, with populations declining. Therefore, this development was selective across the entire voivodeship. The economic foundations were formed by agriculture and forestry, the textile industry, and - to a lesser extent - the food, timber, mining, metallurgical, and machine industries. ; The study area was primarily inhabited by German and Evangelical Christians. Lusatian, Polish, and Czech populations constituted a few percent of the total population. Larger Catholic populations were found in Lower Silesia (Zielona Góra, Nowa Sól, Żagań) and Greater Poland (Babimost, Międzyrzecz, Wschowa). ; It should be emphasized that the turn of the 20th century saw a significant outflow of the German-Evangelical population and an influx of Catholics, mostly of Polish nationality. Changes in the proportions of these two social groups are noticeable in all counties, reaching exceeding 10 percentage points in some. It is worth noting that the total population before the outbreak of World War I in the study area was only slightly lower than today. It is also noteworthy that despite the significantly lower technological level at the beginning of the 20th century, the area was more industrialized, including in rural areas, and railway transport was more extensive.
Wydawca:Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego
Data wydania: Typ zasobu: Format: DOI: Jezyk: Prawa do dysponowania publikacją: