Advanced search ?

Object

Polskie biblioteki ludowe na pograniczu zachodnim: w rejonie Babimojsko-Międzyrzecko-Skwierzyńskim w latach 1880-1939
Download

Title: Polskie biblioteki ludowe na pograniczu zachodnim: w rejonie Babimojsko-Międzyrzecko-Skwierzyńskim w latach 1880-1939

Creator:

Chmielewski, Grzegorz

Date:

2002

Resource Type:

czasopismo

Group publication title:

Zielonogórskie Studia Bibliotekoznawcze, z. 1

Abstract_pl:

Praca dokumentuje historię i działalność polskich bibliotek ludowych w regionie babimojsko-międzyrzecko-skwierzyńskim w latach 1880-1939. Autor skupia się na roli, jaką książka i czytelnictwo odegrały w zachowaniu tożsamości narodowej Polaków na terenach pod panowaniem niemieckim. Publikacja powstała dzięki odnalezieniu materialnych dowodów istnienia bibliotek ? konkretnych woluminów z pieczęciami i ekslibrisami. Kluczową postacią była Waleria Misiewicz, która przechowała na strychu swojego domu w Szarczu książki z pszczewskiej parafii, chroniąc je przed zniszczeniem przez Niemców. Autor bada działalność dwóch kluczowych organizacji: Towarzystwa Czytelni Ludowych (TCL), prowadzącego szeroko zakrojoną akcję oświatową oraz Związku Katolickich Towarzystw Robotników Polskich. Autor odkrył nieznaną wcześniej w piśmiennictwie naukowym sieć bibliotek tego związku, działającą w archidiecezji gnieźnieńsko-poznańskiej. Ze względu na zniszczenie centralnego archiwum TCL w Poznaniu podczas wojny, autor oparł swoje badania na żmudnych poszukiwaniach w archiwach parafialnych (m.in. w Babimoście i Pszczewie) oraz na analizie zachowanych księgozbiorów przekazanych do Muzeum Książki Środkowego Nadodrza w Zielonej Górze. Wstęp kreśli dramatyczne losy polskich zbiorów, które przetrwały pruskie indeksy ksiąg zakazanych i nazistowskie czystki, by po 1945 roku często trafiać na makulaturę w wyniku stalinowskich akcji w bibliotekach publicznych. Publikacja ma na celu wyczerpujące wykorzystanie odnalezionych źródeł materialnych i zaprezentowanie ich w formie aneksów (katalogów zachowanych i niezachowanych książek), co pozwala na udokumentowanie polskiej aktywności kulturalnej na tych terenach.

Abstract:

This work documents the history and activities of Polish folk libraries in the Babimost-Międzyrzec-Skwierzyna region between 1880 and 1939. The author focuses on the role that books and reading played in preserving the national identity of Poles in territories under German rule. The publication was created thanks to the discovery of material evidence of the existence of libraries ? specific volumes with seals and bookplates. A key figure was Waleria Misiewicz, who stored books from the Pszczew parish in the attic of her house in Szarcz, protecting them from destruction by the Germans. The author examines the activities of two key organizations: the Society of Folk Reading Rooms (TCL), which conducted extensive educational activities, and the Union of Catholic Societies of Polish Workers. The author discovered a previously unknown network of libraries of this association, operating in the Archdiocese of Gniezno-Poznań. Due to the destruction of the TCL central archive in Poznań during the war, the author based his research on painstaking research in parish archives (including those in Babimost and Pszczew) and on an analysis of preserved book collections donated to the Central Oder Book Museum in Zielona Góra. The introduction outlines the dramatic fate of Polish collections that survived Prussian indexes of forbidden books and Nazi purges, only to be frequently discarded after 1945 as a result of Stalinist crackdowns on public libraries. The publication aims to exhaustively utilize the discovered material sources and present them in the form of appendices (catalogs of preserved and lost books), thus documenting Polish cultural activity in these areas.

Publisher:

Zielona Góra: "Pro Libris" Wydawnictwo Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Zielonej Górze

Format:

pdf

Resource Identifier:

oai:zbc.uz.zgora.pl:93477

Source:

Zielonogórskie Studia Bibliotekoznawcze, z. 1

Language:

pol

License CC BY-NC-ND 4.0:

click here to follow the link

Rights:

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Zielonej Górze

Subject and keywords:

księgozbiory działacze polonijni Towarzystwo Czytelni Ludowych Związek Katolickich Towarzystw Robotników Polskich Międzyrzecz (woj. lubuskie) Babimost (woj. lubuskie, pow. zielonogórski, gm. Babimost) Nowe Kramsko (woj. lubuskie, pow. babimojski, gm. Babimost) Pszczew (woj. lubuskie, pow. międzyrzecki, gm. Pszczew) Skwierzyna (woj. lubuskie, pow. międzyrzecki, gm. Skwierzyna) biblioteki polskie biblioteki ludowe zabór pruski library collections Polish diaspora activists Prussian Partition Polish libraries People's Libraries Society

Object collections:

Last modified:

Mar 13, 2026

In our library since:

Mar 13, 2026

Number of object content hits:

1

All available object's versions:

https://zbc.uz.zgora.pl/publication/104904

Show description in RDF format:

RDF

Show description in OAI-PMH format:

OAI-PMH

Edition name Date
Polskie biblioteki ludowe na pograniczu zachodnim: w rejonie Babimojsko-Międzyrzecko-Skwierzyńskim w latach 1880-1939 Mar 13, 2026

Objects Similar
Polskie biblioteki ludowe na pograniczu zachodnim : w rejonie Babimojsko-Międzyrzecko-Skwierzyńskim w latach 1880-1939

Chmielewski, Grzegorz

2002
książka
Zielonogórskie Studia Bibliotekoznawcze, z. 5
Zielonogórskie Studia Bibliotekoznawcze, z. 5
Dzieje bibliotek w ujęciu encyklopedycznym, na przykładzie polskich wydań encyklopedii przełomu XIX i XX wieku = The history of libraries from an encyclopedic perspective,exemplified by Polish editions of encyclopediasat the turn of the 20th century

Knyspel-Kopeć, Renata Kotlarek, Dawid - red. Buck, Andrzej - red. Bartkowiak, Przemysław - red.

2013
artykuł
Rocznik Lubuski, 25
Rocznik Lubuski, 25
Z dziejów bibliotek ludowych na pograniczu zachodnim

Chmielewski, Grzegorz Eckert, Marian - red.

1999
artykuł
Zielonogórskie Studia Bibliotekoznawcze, z. 7
Zielonogórskie Studia Bibliotekoznawcze, z. 7
Zasoby Biblioteki Polskiej w Londynie - przegląd polskich tytułów prasy emigracyjnej dla inteligencji = The resources of the Polish Library in London - a review of Polish émigré press titles for the Polish intelligentsia

Chwastyk-Kowalczyk, Jolanta Buck, Andrzej - red. Bartkowiak, Przemysław - red.

2015
artykuł
Zielonogórskie Studia Bibliotekoznawcze, z. 5
Zielonogórskie Studia Bibliotekoznawcze, z. 5
Biblioteki publiczne na Ziemi Lubuskiej w latach 1945-2010 - zarys problematyki = Public libraries in the Lubusz region in the years 1945-2010 ? an outline of the issues

Kotlarek, Dawid Kotlarek, Dawid - red. Buck, Andrzej - red. Bartkowiak, Przemysław - red.

2013
artykuł
Kronika Polskiej Szkoły Katolickiej w Nowym Kramsku (1929-1939), Publicznej Szkoły Powszechnej w Nowym Kramsku (1945-1966)

[1929-1966]
rękopis
Schulchronik der [Evangelische] Schule zu Klein Posemukel (1843-1939)

[1843-1939]
rękopis
Zielonogórskie Studia Bibliotekoznawcze, z. 10
Zielonogórskie Studia Bibliotekoznawcze, z. 10
Architektura polskich instytucji GLAM w XXI wieku = Architecture of Polish GLAM institutions in the 21st century

Kruszewski, Tomasz Buck, Andrzej - red. Karp, Paweł - red. Bartkowiak, Przemysław - red.

2018
artykuł
More
×

Citation

Citation style:

Contact details

Address

University Library
al. Wojska Polskiego 71
65-762 Zielona Góra

Phone

(+48) 68 328 21 55

E-Mail

kontakt@zbc.uz.zgora.pl

Cyprian Norwid Voivodeship and
City Public Library
al. Wojska Polskiego 9
65-077 Zielona Góra

(+48) 68 453 26 06

p.karp@biblioteka.zgora.pl

This page uses 'cookies'. More information