Obiekt

Współtwórca:

Ilciów, Adam - red. ; Polak-Woźniak, Alina - red.

Tytuł publikacji grupowej:

Komunikowanie...

Streszczenie:

Troskę o los zwierząt pozostających w bezpośredniej zależności od człowieka po raz pierwszy wyrażono w ustawie w XIX w. w Wielkiej Brytanii. W Polsce kary za znęcanie się nad zwierzętami pojawiły się niemal sto lat później, w rozporządzeniu Prezydenta RP z 1928 r. Przeszliśmy ewolucję od czasów wiwisekcji, gdy Kartezjusz przekonywał, że zwierzę jest rodzajem maszyny i nie posiada uczuć, do współczesności, w której zwierzęta udomowione otaczamy troską i traktujemy z wyrozumiałością. ; Nauka dowiodła, że zwierzęta są wrażliwe na bodźce zewnętrze, odczuwając strach, radość, smutek, ból, tęsknią i cierpią - tak jak ludzie. Jednak przedmiotem szerokiej troski pozostają głównie zwierzęta domowe. Tym użytkowym, szczególnie poddanym masowej hodowli zapewniamy tylko to, co potrzebne jest do zwiększenia ich wartości ekonomicznej - masy ciała, produkcji mleka, przetrzymujemy je w ciasnych klatkach, powodując, że ich życie od urodzenia, do śmierci, często podczas uboju rytualnego jest nieustannym cierpieniem. ; Propozycje zmian, które mogłyby przyczynić się do poprawy życia zwierząt użytkowych, napotykają sprzeciw środowisk czerpiących zyski z ich eksploatacji. Produkcyjny łańcuch od hodowcy do sprzedawcy mięsa czy mleka wymagałby wdrożenia kosztownych rozwiązań, które ostatecznie trzeba by było przenieść na konsumenta. Poprawy dobrostanu zwierząt nie chcą też wspierane przez Kościół katolicki mniejszości wyznaniowe, które broniąc prawa do swobodnego sprawowania kultu religijnego, w poprawie dobrostanu zwierząt upatrują powrót zakazu uboju rytualnego. ; W Polsce uboju bez uprzedniego ogłuszania zabroniono w ustawie o ochronie zwierząt z 17 sierpnia 1997 r. Zakaz funkcjonował do 2014 r., chociaż był nagminnie łamany. Dopiero wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2014 r. ostatecznie potwierdził, że ubój rytualny jest zgodny z polską konstytucją. Od tego czasu zwiększył się eksport i zyski zakładów specjalizujących się w tej działalności. Dzisiaj raczej nie ma szans na podważenie tej decyzji, choć Trybunałem Konstytucyjnym rządzi partia Jarosława Kaczyńskiego. O tym, jak silne jest lobby biznesu i związków wyznaniowych, Jarosław Kaczyński przekonał się, próbując forsować swój projekt tzw. piątkę dla zwierząt, czym doprowadził do partyjnego kryzysu. Z tej lekcji wnioski wyciągnęli pozostali polityczni liderzy - biznes mięsny i futrzarski może czuć się niezagrożony. ; W pracy nad artykułem korzystałem z licznych opracowań naukowych dotyczących problemów ochrony zwierząt gospodarskich w Polsce, a także stenogramów z posiedzeń sejmu, historycznych uchwał i ustaw oraz z artykułów i zapisów rozmów przedstawicieli biznesu hodowlanego z politykami. Analiza zebranych materiałów wykazała, że najważniejszym powodem braku zmian, koniecznych ze względów etycznych, są przyczyny ekonomiczne grup interesu, czerpiących korzyści z produkcji mięsa. Polski przemysł mięsny wart był w 2023 r. ok. 100 mld zł. Polska jest jednym z największych producentów i eksporterów mięsa w Europie.

Abstract:

Concern for the fate of animals in dependence on humans was first expressed in a statute in the 19th century in Great Britain. In Poland, penalties for animal abuse appeared almost a hundred years later, in a regulation of the President of the Republic of Poland in 1928. We have evolved from the times of vivisection, when Descartes argued that an animal is a kind of machine and has no feelings, to the present day, in which we surround domesticated animals with care and treat them with understanding. ; Science has proven that animals are sensitive to external stimuli, feeling fear, joy, sadness, pain, longing and suffering - just like humans. However, pets remain the main subject of broad care. We provide these utility animals, especially those subjected to mass breeding, with only what is needed to increase their economic value - body weight, milk production, and we keep them in tight cages, causing their lives to be constant suffering from birth to death, often during ritual slaughter. ; Proposals for changes that could improve the lives of utility animals are met with opposition from groups that profit from their exploitation. The production chain from breeder to seller of meat or milk would require the implementation of costly solutions that would ultimately have to be passed on to the consumer. Religious minorities supported by the Catholic Church also do not want to improve animal welfare, as they defend the right to free religious worship and see the return of the ban on ritual slaughter as an improvement in animal welfare. ; In Poland, slaughter without prior stunning was prohibited by the Animal Protection Act of 17 August 1997. The ban was in force until 2014, although it was frequently violated. Only the Constitutional Tribunal?s ruling in 2014 finally confirmed that ritual slaughter is in line with the Polish constitution. Since then, exports have increased, and so have the profits of establishments specializing in this activity. Today, there is little chance of challenging this decision, although the Constitutional Tribunal is governed by Jarosław Kaczyński`s party. Jarosław Kaczyński learned how strong the business and religious lobby is when he tried to push through his so-called Five for Animals project, which led to a party crisis. Other political leaders have drawn conclusions from this lesson - the meat and fur business can feel unthreatened. ; In working on this article, I used numerous scientific studies on the problems of farm animal protection in Poland, as well as transcripts from parliamentary sessions, historical resolutions and laws, and articles and records of conversations between representatives of the breeding business and politicians. The analysis of the collected materials showed that the most important reason for the lack of changes necessary for ethical reasons are the economic reasons of interest groups that benefit from meat production. The Polish meat industry was worth about PLN 100 billion in 2023. Poland is one of the largest producers and exporters of meat in Europe.

Wydawca:

Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego

Format:

application/pdf

Identyfikator zasobu:

oai:zbc.uz.zgora.pl:95962

DOI:

kliknij tutaj, żeby przejść

Strony:

135-157

Jezyk:

pol

Prawa do dysponowania publikacją:

Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego