Hawrysz, Magdalena - red. nauk. ; Uździcka, Marzanna - red. nauk.
Celem pracy jest charakterystyka relacji łączącej nadawcę z odbiorcą w dawnym języku prawnym z perspektywy pragma- i socjolingwistycznej. Materiał badawczy stanowi "Zwierciadło Saskie" Pawła Szczerbica z 1581 r. Podstawowe pojęcia oraz narzędzia analizy zaczerpnięto z propozycji metodologicznej S. Borawskiego. W artykule bada się związek między tekstem jako realizacją wzorca zachowania językowego a przeobrażeniami zachodzącymi w życiu wspólnoty, które wynikają ze stale zmieniających się potrzeb społecznych. ; Praca Szczerbica - prawnika i urzędnika miejskiego - zrodziła się z osobistej potrzeby poznania podstawowego źródła prawa niemieckiego. Jednocześnie jej autor dostrzegał korzyści wynikające z przetłumaczenia i udostępnienia dokumentu szerszemu odbiorcy nieposiadającemu gruntownej wiedzy. Sprzyjała temu sytuacja społeczno-polityczna w kraju, która dała impuls dla elit państwowych do krytycznego spojrzenia na dotychczasowy dorobek kultury prawnej i chęć jej ulepszenia. ; Z tych uwarunkowań wynika szereg konsekwencji w sposobie kształtowania relacji nadawczo-odbiorczej w zabytku. Przede wszystkim nadawca jest zaangażowany w proces nauczania odbiorcy. Nie tylko chce przekazać mu określony zasób wiedzy prawnej, lecz zabiega także o wykształcenie jego kompetencji w zakresie realizacji wzorów zachowań językowych podczas rozprawy sądowej. Dlatego znajdujemy w pracy jawne ślady językowego dialogu nadawcy z odbiorcą.
The purpose of the study is to characterize the relation between the sender and the receiver in the former legal language from the perspective of pragma- and sociolinguistics. The research material is the "Saskie Mirror" by Paweł Szczerbica from 1581. The basic concepts and tools of analysis were taken from the methodological proposal by S. Borawski. The article examines the relationship between text as a pattern of linguistic behaviour and transformations occurring in the life of the community that result from ever-changing social needs. ; The work of Szczerbic - a lawyer and a municipal official - was born of a personal need to know the basic source of German law. At the same time, the author perceived the benefits of translating and making the document available to a wider audience without extensive knowledge. This was facilitated by the socio-political situation in the country, which gave impetus to the state elites to critically look at the legacy of legal culture and the desire to improve it. ; These determinants result in a number of consequences in the way of shaping the transmission and reception relationships in a monument. First and foremost, the sender is involved in the learning process of the recipient. Not only does he want to give him a certain amount of legal knowledge, but he also seeks to develop his competence in the field of modelling language behaviour at court. That is why we find traces of the linguistic dialogue of the sender with the receiver in the work.
Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego
Zielonogórskie Seminaria Językoznawcze 2017
Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego
2024-01-25
2024-01-25
22
https://zbc.uz.zgora.pl/repozytorium/publication/86797
Jurewicz-Nowak, Magdalena Hawrysz, Magdalena - red. nauk. Jurewicz, Magdalena - red. nauk. Kotlarska, Irmina - red. nauk.
Jurewicz-Nowak, Magdalena Hawrysz, Magdalena - red. nauk. Jurewicz, Magdalena - red. nauk. Kotlarska, Irmina - red. nauk.
Kamper-Warejko, Joanna Hawrysz, Magdalena - red. nauk. Jurewicz, Magdalena - red. nauk. Kotlarska, Irmina - red. nauk.
Hawrysz, Magdalena Hawrysz, Magdalena - red. nauk. Uździcka, Marzanna - red. nauk.
Kępińska, Alina Hawrysz, Magdalena - red. nauk. Uździcka, Marzanna - red. nauk.
Ślęczka, Tomasz Sztyber, Radosław - red. nacz.
Jurewicz-Nowak, Magdalena Steciąg, Magdalena - red. nauk. Kaczor, Monika - red. nauk.
Jurewicz-Nowak, Magdalena Steciąg, Magdalena - red. nauk. Adamczyk, Magdalena - red. nauk. Biszczanik, Marek - red. nauk.